Category

ทารก

ทารกคลอดก่อนกำหนด

ทารกคลอดก่อนกำหนด (preterm) กับปัญหาที่พบบ่อย

โดย นพ.บัลลังก์ ศรีกฤษณรัตน์
โรงพยาบาลอุบลรักษ์ ธนบุรี

จากคำนิยามของ preterm ทางการแพทย์ หมายถึงทารกที่มีอายุครรภ์ < 37 สัปดาห์ ซึ่งส่วนมากมักจะมีน้ำหนักแรกเกิด < 2500 gm. ซึ่งถ้า น้ำหนักยิ่งน้อยมาก ยิ่งมีโรคแทรกซ้อนมากและโอกาสเสียชีวิตก็จะมีสูงมาก แต่น่ายินดีที่ปัจจุบันอัตราการเสียชีวิตของ preterm ลดลงมาก เนื่องจากการใช้สาร glucocorticoid ให้กับมารดาที่เจ็บครรภ์ก่อนกำหนด อีกทั้งมีความเข้าใจในการดูแลรักษา preterm เพิ่มขึ้นมาก

ทารกคลอดก่อนกำหนดจะเสียเปรียบเด็กคลอดครบกำหนดมาก เนื่องจากอวัยวะทุกอย่างไม่สมบูรณ์พอที่จะใช้งานได้อย่างเต็มที่ รวมถึงภูมิคุ้มกันการติดเชื้อจากมารดาที่จะส่งผ่านรกจะมาก ในช่วงอายุครรภ์ประมาณ 32-36 อาทิตย์ ทำให้ preterm ที่คลอดอายุครรภ์น้อย ๆ มีการติดเชื้อได้ง่ายขึ้นไปอีก สำหรับปัญหาที่มักพบได้บ่อยในทารกคลอดก่อนกำหนดมีดังนี้

1. ปัญหาเกี่ยวกับการควบคุมอุณหภูมิ

เนื่อง จากทารกมีการสูญเสียความร้อนออกมาทางผิวหนัง และถ้าเทียบพื้นที่ของผิวหนังกับน้ำหนักตัวพบว่า ยิ่ง ทารกน้ำหนักตัวยิ่งน้อยพื้นที่ผิวหนังเทียบสัดส่วนกับน้ำหนักตัวยิ่งมากดัง นั้นทำให้สูญเสียความร้อนเพิ่มขึ้นมาก และอีกทั้งทารกคลอดก่อนกำหนดมีจำนวนไขมันทีให้พลังงานความร้อนในตัวเองไม่ มาก จึงทำให้มีโอกาสตัวเย็นได้ง่าย ดังนั้นเด็กทารกคลอดก่อนกำหนดที่ น.น< 1800 gm จึง มักต้องอยู่ในตู้อบเพื่อควบคุมอุณหภูมิ

2. ปัญหาทางระบบทางเดินหายใจ

โดยปรกติทารกแรกเกิดถ้าคลอดก่อนกำหนดบางรายศุนย์กระตุ้นหายใจไม่ทำ งานทำให้มีการหยุดหายใจได้ ซึ่งจะต้องได้รับยากระตุ้นให้หายใจ นอกจากนี้ยังมีปัญหาเรื่องปอดที่ยังไม่เจริญสมบูรณ์ ทำให้เกิดโรคระบบหายใจวายได้ง่าย

3. ปัญหา การติดเชื้อ

ซึ่งปรกติทางรกคลอดก่อนกำหนดระบบภูมิคุ้มกันยังไม่สมบูรณ์ เม็ดเลือดขาว ระบบอิมมูนในร่างกาย อีกทั้งผิวหนังจะบางมากทำให้เชื้อโรคแทรกตัวเข้าในผิวหนังได้ง่าย จึงสามารถติดเชื้อได้ง่าย และมักเป็นอาการรุนแรงมากกว่าเด็กทารกที่ครบกำหนด

4. ระบบ หัวใจ

เนื่องจากทารกคลอดก่อนกำหนด ดังนั้นเส้นเลือดที่อยู่บริเวณใกล้หัวใจ (PDA) ยังจะไม่ปิดสนิท ซึ่งถ้าหลังคลอดแล้วเส้นเลือดยังไม่สามารถเปิดขึ้นมาใหม่ เป็นสาเหตุที่ทำให้ทารกมีหัวใจวายได้ง่ายซึ่งอาจรุนแรงจนต้องผ่าตัด เพื่อปิดเส้นเลือดดังกล่าว

5. ปัญหาการให้ออกซิเจน

ปกติออกซิเจนที่ให้กับทารกสามารถทำปฏิกิริยาเกิดสารซุปเปอร์ออกไซด์ ซึ่งมีพิษต่อเนื้อ ปอด และ จอประสาทตาของทารกคลอดก่อนกำหนดได้ ซึ่งเสี่ยงในการเกิดโรคเรื้อรัง (BPD) หรือประสาทตาผิดปรกติ (ROP)

6. ปัญหาเลือดออกในช่องสมอง

ซึ่งพบได้บ่อยในทารกคลอดก่อนกำหนดที่น้ำหนักตัวน้อย ยังน้ำหนักตัวเองน้อยยังมีโอกาสเกิดมากขึ้น ซึ่งบางรายอาจรุนแรงจนเสียชีวิตได้

7. ปัญหาทางโภชนาการ และการกิน

เนื่องจากทารกคลอดก่อนกำหนดมีโอกาสที่ลำไส้เน่า (NEC) ได้สูงจากสาเหตุ 3 ปัจจัย คือ

7.1 ภาวะลำไส้ขาดเลือด

7.2 นมที่กิน

7.3 การติดเชื้อ

อีกทั้งลำไส้ทารกถือเป็นส่วน ที่ยาวมากที่ยังเจริญไม่เต็มที่ดังนั้นการปรับตัวของลำไส้มักจะต้องใช้เวลา มากจึงค่อย ๆ ให้อาหารทารกอย่างระมัดระวัง เพื่อหลีกเลี่ยงภาวะ NEC ที่จะเกิดขึ้น เห็นไหมครับว่าทารกคลอดก่อนกำหนดจะมีข้อแทรกซ้อนอย่างมากใน การดูและ ทางที่ดีคุณแม่ขณะตั้งครรภ์บุตรช่วง 1-2 เดือนสุดท้าย ควรระมัดระวังภาวะหรืออาการผิดปรกติทุกอย่างที่จะ กระตุ้นให้มีการคลอดก่อนกำหนด ซึ่งถ้าไม่แน่ใจควรปรึกษาสูติแพทย์จะดีที่สุดครับ

โปรดติดตามคอนเทนต์ดีดี บทความเพื่อสุขภาพ จากโรงพยาบาลอุบลรักษ์ ธนบุรี ได้ที่ http://www.ubonrak.co.th/health-articles/

936 total views, 1 views today

สอบถามได้เลยค่ะ
Loading...